Emlak Sektöründe Dönüşüm: Broker'dan Uzman Danışmana ve Ücretlendirme Dinamikleri
2003 yılında Ankara'nın Kavaklıdere semtinde emlak sektörüne adım attığım ilk yıllarda, yasal düzenlemeler çerçevesinde mesleğimizin adı "tellallık"…
2003 yılında Ankara'nın Kavaklıdere semtinde emlak sektörüne adım attığım ilk yıllarda, yasal düzenlemeler çerçevesinde mesleğimizin adı "tellallık" olarak geçmekteydi. Zamanla bu unvan "simsarlık" olarak evrildi ve 2018 yılında ise "Sorumlu Emlak Müşaviri" statüsü kazanarak mesleki bir dönüşüm yaşandı. Mesleki unvanların ve ilgili yönetmeliklerin güncellenmesine rağmen, toplum nezdindeki geleneksel "emlakçı" algısını yıkma çabası hala en önemli mücadelelerimizden biri olarak devam etmektedir. Kaliteli ve profesyonel hizmetin değerini anlayan bilinçli yatırımcılar haricinde, sektörel bir meslek kanununun henüz yürürlüğe girmemiş olması, bu algısal sancının bir süre daha süreceği izlenimini güçlendirmektedir.
Bu köklü değişimin yanı sıra, emlak sektörünün en çok merak edilen ve zaman zaman tartışmalara yol açan bir diğer önemli boyutu ise hizmet bedeli, yani komisyon konusudur. Uzun yıllar boyunca hem satıcıdan hem de alıcıdan %3 oranında komisyon alınarak hizmet verilmekteydi. Hatta bu oranların belirlenmesi konusunda Ankara'da yaşanan bazı hukuki süreçler de kamuoyunun dikkatini çekmişti. Gelinen noktada, ilgili mevzuat ve uygulamalar bu konuya netlik kazandırmıştır.
Taşınmaz Ticareti Yönetmeliği'nin 2018 yılında yürürlüğe girmesiyle birlikte, tüketici statüsündeki alım-satım işlemleri için (örneğin konut alım-satımı gibi) hizmet bedeli sınırları belirlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, satıcıdan %2 + KDV ve alıcıdan da %2 + KDV olmak üzere toplamda %4 + KDV'lik bir hizmet bedeli öngörülmektedir. Bu oranlar, standart konut alım satımlarında genel geçer kural olarak kabul edilmektedir.
Ancak, Türk Borçlar Kanunu'nun 525. maddesi (Uzman Simsarlık) uyarınca, işin profesyonel ve ticari boyutuna bakıldığında farklı bir tablo ortaya çıkmaktadır. Tarafların her ikisinin de tacir olduğu ve yapılan işlemin ticari veya iktisadi bir amaç güttüğü durumlarda, sözleşme serbestisi ilkesi devreye girer. Bu bağlamda, taraflar arasında aşırı yararlanma (gabbin) durumu oluşmadığı ve dürüstlük kuralına aykırı bir dengesizlik söz konusu olmadığı sürece, hizmet bedeli oranının tarafların karşılıklı rızasıyla serbestçe belirlenmesi mümkündür. Dolayısıyla, sunulan hizmetin kalitesi ve uzmanlık derecesi göz önünde bulundurulduğunda, bu tür ticari işlemlerde hizmet bedeli %3, %5 veya tarafların anlaşacağı başka bir oranda dahi belirlenebilir. Elbette tüm bu süreçlerin hukuki zemininin sağlam bir şekilde oluşturulması büyük önem taşımaktadır.
Bu haberi nasıl buldunuz?