Tapuda Şerh Olmasa Bile Aile Konutu Koruma Altında: Yargıtay’dan Emsal Karar

Karara konu olan dava dosyasına göre, mülk sahibi olan eş, diğer eşin rızasını veya bilgisini almaksızın ortak yaşam alanı olarak kullanılan aile konutunu üçüncü bir kişiye satış yoluyla devretti. Devir işleminden haberdar olan diğer eş, Türk Medeni Kanunu’nun aile konutunu koruma altına alan ilgili hükümlerine dayanarak hukuki süreç başlattı. Mahkemeye sunulan dava dilekçesinde, söz konusu taşınmaz üzerindeki satış işleminin geçersiz olduğu belirtilerek tapu iptali, tescil ve taşınmaza aile konutu şerhi konulması talep edildi.

Yarg süreçlerinde mahkemelerin değerlendirdiği temel husus, tapu sicilinde resmi bir şerhin bulunup bulunmadığı oldu. Yargıtay, uyuşmazlığı inceleyerek tapuda aile konutu şerhinin bulunmamasının tek başına bir hak kaybı yaratmayacağına hükmetti. Yargıtay kararında, tapu siciline konulan şerhin kurucu nitelikte değil, yalnızca açıklayıcı nitelikte olduğuna dikkat çekildi. Buna göre, bir konutun fiilen aile konutu olarak kullanıldığı kanıtlandığı takdirde, tapuda şerh yer almasa dahi Türk Medeni Kanunu'nun eş rızasını zorunlu kılan hükümleri geçerliliğini koruyor.

Mevcut yasal düzenlemelere göre, aile konutu olarak özgülenen taşınmazlar üzerinde malik olan eş, diğer eşin açık rızası olmadan bu konutu devredemiyor veya üzerindeki hakları sınırlayamıyor. Yargıtay'ın bu kararı, rıza alınmadan yapılan gayrimenkul transferlerinde mağdur olan eşlerin hukuki haklarını koruma noktasında önemli bir güvence oluşturuyor. Uzmanlar, bu tür uyuşmazlıklarda tapu sicilindeki eksikliklerin hak arama hürriyetini engellemediğini, fiili durumun ispatlanmasının dava sürecinde belirleyici olduğunu vurguluyor.

Gayrimenkul sektöründe yatırımcıları ve mülk sahiplerini ilgilendiren bu emsal karar, konut satış işlemlerinde tarafların hak ve sorumluluklarını bir kez daha gözler önüne serdi. Hukukçular, aile konutu niteliği taşıyan taşınmazların devrinde yaşanabilecek olası mağduriyetlerin önlenmesi adına, satış öncesinde eş rızasının alınmasının zorunlu hukuki şart olduğunun altını çiziyor.