Tapuda Düşük Bedel Beyanı Ev Satıcılarına Yüksek Vergi Faturası Çıkarıyor

Edinilen bilgilere göre, 2,6 milyon TL değerindeki bir konutu beş yıl dolmadan satan bir vatandaş, söz konusu taşınmazı satın alırken tapuda gerçek değerinin altında bir bedel beyan ettiği için yaklaşık 400 bin TL tutarında vergi borcuyla karşı karşıya kaldı. Bu durum, sektörde yıllardır yaygın olarak uygulanan ancak artık ciddi risk taşıyan bir alışkanlığın sonuçlarını gözler önüne seriyor.

Tapuda düşük bedel beyanı, özellikle emlak alım satımlarında harç maliyetlerini azaltmak amacıyla uzun süre yaygın bir yöntem olarak kullanıldı. Ancak Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın dijital denetim altyapısını güçlendirmesiyle birlikte, alım ve satım tarihlerindeki tapu değerleri arasındaki fark artık otomatik olarak tespit edilebiliyor. Sistem, bir taşınmazın alış bedeli ile satış bedeli arasındaki farkı değer artış kazancı olarak değerlendiriyor ve bu kazanç üzerinden gelir vergisi hesaplanıyor.

Uzmanlara göre, mesele yalnızca satış sırasında ortaya çıkan gerçek kâr değil, aynı zamanda alım sırasında tapuda düşük gösterilen bedel nedeniyle oluşan yapay kâr farkı. Bir taşınmaz gerçek değerinin altında bir bedelle tapuya kaydedildiğinde, ileride satış yapıldığında bu düşük alım bedeli referans alınıyor. Böylece gerçekte elde edilmeyen ancak kayıtlarda büyük görünen bir kazanç üzerinden vergi tahakkuku gerçekleşiyor.

Beş yıllık elde tutma süresi şartı da konuyu daha kritik hale getiriyor. Gelir Vergisi Kanunu'na göre, gayrimenkullerin edinim tarihinden itibaren beş yıl içinde elden çıkarılması durumunda elde edilen kazanç değer artış kazancı olarak vergilendiriliyor. Beş yıllık süre dolduktan sonra yapılan satışlarda ise bu vergi yükümlülüğü ortadan kalkıyor. Ancak tapuda düşük bedel beyanı yapılmış taşınmazlarda, beş yıl dolmadan satış gerçekleştiğinde ortaya çıkan vergi tutarı, gerçek kazancın çok üzerinde olabiliyor.

Sektör temsilcileri, bu tür mağduriyetlerin önüne geçilmesi için tapu işlemlerinde gerçek satış bedelinin eksiksiz beyan edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Ayrıca gayrimenkul alım satımı planlayan vatandaşların, işlem öncesinde mali müşavir veya uzman görüşü alarak olası vergi yükümlülüklerini önceden hesaplamalarının mağduriyetleri azaltacağı belirtiliyor.

Bakanlığın çapraz denetim sistemiyle birlikte geçmiş yıllara ait tapu işlemlerinin de incelemeye dahil edilmesi, benzer durumda olan çok sayıda taşınmaz sahibinin önümüzdeki dönemde vergi incelemesiyle karşılaşabileceğine işaret ediyor. Uzmanlar, konuyla ilgili olarak gayrimenkul sahiplerinin tapu kayıtlarını gözden geçirmesini ve olası risklere karşı önlem almasını tavsiye ediyor.