Kentsel Dönüşümde Yüzde 1 KDV Avantajı: Sözleşme Türü ve 1,5 Kat Sınırı Belirleyici Oluyor

Karayel'in aktardığı bilgilere göre, riskli yapı statüsündeki binalarda arsa payı devri yapılmadan, mülk sahibi ile müteahhit arasında ücret karşılığı inşaat yaptırılmasını öngören 'yapım taahhüt hizmeti' sözleşmesi tercih edildiğinde, inşaat hizmetine uygulanan KDV oranı yüzde 1'e kadar düşebiliyor. Bu uygulama, standart konut teslimlerinde uygulanan KDV oranlarına kıyasla önemli bir maliyet avantajı sağlıyor ve özellikle büyük ölçekli dönüşüm projelerinde tasarruf sağlamayı amaçlıyor.

Ancak uzmanlar, bu avantajdan yararlanabilmek için belirli koşulların eksiksiz yerine getirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Söz konusu indirimli oranın uygulanabilmesi için binanın 6306 sayılı Kanun kapsamında resmi olarak riskli yapı ilan edilmiş olması ve yapım sürecinin bu çerçevede yürütülmesi şart koşuluyor. Ayrıca projede inşa edilecek yeni yapının, yıkılan binanın mevcut inşaat alanına kıyasla belirlenen oranı aşmaması gerekiyor. Sektörde '1,5 kat sınırı' olarak bilinen bu kurala göre, yeniden yapılacak konutun toplam inşaat alanı, eski yapının belirli bir katsayı ile çarpılmış halini geçtiği takdirde KDV avantajından yararlanma imkânı ortadan kalkabiliyor.

Uzmanlar, sözleşme türünün hatalı seçilmesi veya alan hesaplamalarının doğru yapılmaması durumunda, mülk sahiplerinin ve müteahhitlerin beklenenden çok daha yüksek vergi yüküyle karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle, kentsel dönüşüm projesine başlamadan önce sözleşme tipinin, projenin büyüklüğünün ve vergi mevzuatına uygunluğunun bir mali müşavir ya da uzman eşliğinde detaylı şekilde değerlendirilmesi öneriliyor.

Kentsel dönüşüm süreçlerinde yaşanan bu tür teknik detaylar, hem müteahhitlerin maliyet planlamasını hem de mülk sahiplerinin nihai ödeyeceği bedeli doğrudan etkiliyor. Özellikle deprem riski taşıyan illerde dönüşüm projelerinin hız kazandığı günümüzde, doğru sözleşme modelinin seçilmesi ve yasal sınırların göz önünde bulundurulması, projelerin hem yasal uyumluluğunu hem de finansal sürdürülebilirliğini sağlamak açısından kritik önem taşıyor.

Sektör temsilcileri, 6306 sayılı Kanun kapsamındaki KDV teşviklerinin doğru şekilde uygulanmasının, kentsel dönüşümün hızlanmasına katkı sağlayacağını, ancak sürecin uzman desteği olmadan yürütülmesi halinde hak kayıplarına yol açabileceğini belirtiyor. Bu kapsamda, gerek müteahhitlerin gerekse arsa sahiplerinin sözleşme aşamasında mali danışmanlık almasının önemine dikkat çekiliyor.