
Kentsel Dönüşümde Müteahhide Verecek Daire Olmayanlar İçin 3 Alternatif Çözüm
Kentsel dönüşüm süreçlerinde en sık karşılaşılan sorunların başında, mevcut binanın yeniden yapımı sırasında müteahhide verilecek yeni bir bağımsız bölümün (dairenin) bulunmaması geliyor. Sanılanın aksine kentsel dönüşüm yalnızca kat karşılığı inşaat modelinden ibaret değil. Tarafların mali durumuna ve arsanın imar şartlarına bağlı olarak uygulanabilecek farklı hukuki ve finansal modeller bulunuyor.
1. Eser Sözleşmesi (Bedeli Karşılığı İnşaat Yapımı)
Binadaki bağımsız bölüm sayısının sabit kaldığı ve imar planı nedeniyle ekstra daire kazanılamadığı durumlarda geleneksel eser sözleşmesi uygulanıyor. Bu modelde kat malikleri, inşaat maliyetini aralarındaki anlaşma doğrultusunda hisseleri oranında nakit olarak karşılıyor. Bir müteahhit veya yüklenici firma ile kat karşılığı değil, doğrudan inşaat yapım bedeli üzerinden anlaşma sağlanıyor. Kat malikleri maliyeti üstlenerek binalarını modern deprem yönetmeliğine uygun şekilde yeniden inşa ettiriyor.
2. Kat Karşılığı İnşaat ve Hasılat Paylaşımı Modelleri
Arsanın imar durumu ve konumu, bodrum veya çatı katı gibi alanların değerlendirilmesine olanak tanıyorsa kat karşılığı inşaat modeli kısmi olarak uygulanabiliyor. Ayrıca büyük parsellerde veya ticari potansiyeli yüksek gayrimenkullerde hasılat paylaşımı modelleri de değerlendiriliyor. Bu yöntemle inşaat maliyetinin bir kısmı yüklenici tarafından karşılanırken, kalan finansal yük maliklerin bütçesine göre yeniden şekillendiriliyor.
3. Kentsel Dönüşüm Kredileri ve Finansal Destekler
Bina yenileme sürecinde nakit sıkıntısı yaşayan kat malikleri için devlet destekli kentsel dönüşüm kredileri devreye giriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından sağlanan faiz destekli krediler, bina sakinlerinin ortak bir bütçe oluşturmasını kolaylaştırıyor. Malikler, bankalar aracılığıyla sağlanan uygun vadeli kredileri kullanarak eser sözleşmesi kapsamında müteahhide ödemelerini gerçekleştiriyor ve binalarını yeniliyor.
Uzmanlar, kentsel dönüşümde tek formüle bağlı kalmamak gerektiğini, binanın tapu kayıtları, imar durumu ve maliklerin mali profili analiz edilerek en uygun finansal modelin belirlenmesinin süreç açısından hayati önem taşıdığını belirtiyor.
Bu haberi nasıl buldunuz?