Kentsel Dönüşümde Bir Binanın Yeniden Üretimi 2,5 Yılı Buluyor

Kentsel dönüşüm projelerinde karşılaşılan zaman kayıplarının önemli bir kısmı hazırlık ve onay aşamalarında ortaya çıkıyor. Mülk sahipleri arasında uzlaşmanın sağlanması, imar durumunun netleştirilmesi, proje onayları ve ruhsatlandırma süreçleri projenin fiili inşaat süresinden daha uzun bir zamana yayılabiliyor. Yapının yıkımından iskân belgesinin alınmasına kadar uzanan yaklaşık 30 aylık takvim, hem geliştiricilerin finansman yükünü artırıyor hem de riskli yapı stokunun hızla yenilenmesinin önünde engel oluşturuyor.

Sektör temsilcileri, yüksek seyreden inşaat maliyetleri karşısında üreticilerin sermaye planlamasında zorluk yaşadığını belirtiyor. Bankacılık sektöründe uygulanan sıkılaştırıcı para politikaları kapsamında konut kredilerine erişimin zorlaşması, talep cephesinde daralmaya yol açarken geliştiricilerin nakit akışını da baskılıyor. Finansmana erişimin kısıtlı olduğu bir ortamda, kentsel dönüşümün sürdürülebilir bir modelle yürütülmesi için arz yönlü teşvik politikalarına duyulan ihtiyaç artıyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, konut üretiminin canlandırılması ve riskli yapıların hızla dönüştürülmesi için kapsamlı politikalara işaret ediyor. Yazıcı, üretici tarafında proje finansmanının rahatlatılması ve tüketici tarafında erişilebilir konut edindirme modellerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Dönüşüm süreçlerindeki yasal ve operasyonel aşamaların sadeleştirilmesinin piyasaya olumlu yansıyacağı kaydediliyor.

Arz açığının devam etmesi, büyükşehirler başta olmak üzere kiralık ve satılık konut piyasasında fiyat dengesizliklerine yol açıyor. Deprem kuşağında yer alan Türkiye'de riskli binaların güvenli hale getirilmesi hayati önem taşırken, 2,5 yıla yayılan dönüşüm süresinin kısaltılması için bürokratik işlemlerin dijitalleşmesi, izin süreçlerinin hızlandırılması ve özel finansman paketlerinin devreye alınması gerektiği ifade ediliyor.