Kat İrtifakı ile Kat Mülkiyeti Arasındaki Temel Farklar Nelerdir?

Kat irtifakı, bir arsa üzerinde inşa edilecek veya edilmekte olan bir binanın bağımsız bölümleri için kurulan irtifak hakkı olarak tanımlanıyor. Bu aşamada yapı henüz inşa halindedir veya projelendirme aşamasındadır. Yapı ruhsatı alınarak mülk sahiplerinin arsa üzerindeki payları oranında arsa payı tapuya tescil edilir. Kat irtifakı tapusu bulunan gayrimenkuller, inşaatın resmi projesine uygun olarak yapıldığını ve her bağımsız bölümün hisseli tapusunu gösterir.

Kat mülkiyeti ise inşaatı tamamen bitmiş ve ilgili belediyeden yapı kullanma izin belgesi, yani iskân alınmış binalar için düzenlenen resmi mülkiyet statüsüdür. Kat mülkiyetine geçen yapılarda, her bağımsız bölümün mülkiyeti kesinleşir ve binanın tamamı resmi olarak yasal statü kazanır. İskân belgesi, binanın projesine uygun ve güvenli bir şekilde tamamlandığını tescil eder.

İskânı bulunmayan ve kat irtifakı statüsünde kalan binalarda yaşamak veya mülk sahibi olmak çeşitli mali ve hukuki riskleri beraberinde getirir. Yapı kullanma izni olmayan binalar resmi olarak tamamlanmış kabul edilmediği için abonelik işlemlerinde sorunlar yaşanabilir, banka kredisi kullanımında kısıtlamalarla karşılaşılabilir ve olası imar aflarından ya da kentsel dönüşüm süreçlerinden farklı etkilenebilir. Ayrıca, bu tür gayrimenkullerin rayiç bedel üzerinden değerlenmesinde de dezavantajlar ortaya çıkabilir.

Kat irtifakından kat mülkiyetine geçiş süreci, binanın projesine uygun olarak tamamlanmasının ardından belediyeden yapı kullanma izin belgesinin alınmasıyla başlar. İskân belgesini alan bina yöneticisi veya kat maliklerinden biri, ilgili tapu müdürlüğüne başvurarak kat mülkiyetine geçiş işlemlerini başlatabilir. Bu süreçte tüm bağımsız bölümlerin sahiplerinin onayı ve gerekli teknik belgelerin tamamlanması zorunludur. Tapu müdürlüğünde yapılan tescil işleminin ardından gayrimenkuller kat mülkiyeti statüsünü kazanır ve yasal güvence altına alınmış olur.