Kentsel Dönüşümde İstanbul'un Liderleri: Bahçelievler ve Esenler Fark Yaratıyor
Türkiye'nin en büyük metropolü İstanbul, yaklaşık 1,5 milyon konutun acil dönüşüm gerektiren riskli yapı statüsünde bulunmasıyla, ülke genelindeki…
Türkiye'nin en büyük metropolü İstanbul, yaklaşık 1,5 milyon konutun acil dönüşüm gerektiren riskli yapı statüsünde bulunmasıyla, ülke genelindeki kentsel dönüşüm gündeminin merkezinde yer alıyor. Bu yapıların büyük bir kısmının, mevcut deprem yönetmeliklerinin yürürlüğe girmesinden çok önce, 1980 öncesinde inşa edilmiş olması, olası bir sarsıntıda büyük riskler taşıdığını gösteriyor. 2023'te yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından, yıkım ruhsatı başvurularında bazı bölgelerde kaydedilen yüzde 150'lik artış, kentsel dönüşümün ne kadar hayati bir öneme sahip olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Denge Gayrimenkul Değerleme tarafından yapılan bir analiz, İstanbul'daki dönüşüm sürecinin ilçeler bazında belirgin farklılıklar gösterdiğini, bazı bölgelerde büyük bir hız ve başarı örneği sergilenirken, bazılarında ise çeşitli engeller nedeniyle ilerlemenin yavaşladığını vurguluyor.
Kentsel dönüşümün en başarılı örneklerinden biri olarak öne çıkan Bahçelievler, "Yarısı Bizden" kampanyası kapsamında önemli bir başarıya imza attı. 2024 ve 2025 yılları için İstanbul genelinde hedeflenen 25 bin bağımsız bölümün dönüşümü kapsamında, ilçe tek başına yaklaşık 5781'lik bir rakama ulaşarak, Türkiye genelinde kentsel dönüşümde liderliğini pekiştirdi. 2025 yılına gelindiğinde Bahçelievler'de 1087 binanın yıkımı ve 641 yapı ruhsatının verilmesiyle rekor düzeyde bir ivme yakalandı. Öte yandan Esenler ilçesi, 12 yıllık bir süreçte 98 bin 160 riskli yapıdan 56 bininin yenilenmesiyle dikkat çekiyor. Bu süreçte kamunun yanı sıra özel sektör işbirliklerinin de etkin rol oynadığı görülüyor. Esenler, aynı zamanda Türkiye'nin ilk akıllı şehir dönüşüm modelini hayata geçirecek öncü bölgelerden biri olma özelliğini taşıyor.
Dönüşümün hızlı ilerlediği diğer ilçeler arasında Küçükçekmece, Kartal ve Kağıthane de yer alıyor. Küçükçekmece'de 2012 yılından bu yana tespit edilen 7307 riskli yapıdan 6709'unun yıkımı başarıyla tamamlanmış durumda. Kartal'da ise son on yılda 5717 riskli yapıdan 5203'ü dönüştürülerek önemli bir mesafe kaydedildi. Kağıthane'de ise 2019-2023 döneminde 5500 bağımsız birimin yıkılarak yerine 9000 yeni konutun inşa edilmesiyle dikkat çekici bir üretim artışı sağlandı. Denge Gayrimenkul Değerleme, bu ilçelerdeki başarılı dönüşüm süreçlerinin temelinde; yerel yönetimlerin güçlü iradesi, mülkiyet uyuşmazlıklarının görece az olması ve devlet teşviklerinin etkin bir şekilde uygulanması gibi faktörlerin yattığını belirtiyor.
Bununla birlikte, kentsel dönüşümün her bölgede aynı hızla ilerlemediği de gözlemleniyor. Fikirtepe gibi bazı bölgelerde, yaşanan mülkiyet anlaşmazlıkları ve imar sorunları nedeniyle projelerin fiili ilerlemesi büyük ölçüde sekteye uğramış durumda. Adalar'ın kendine özgü koruma statüsü ve Arnavutköy'de yapı stokunun büyük çoğunluğunun yeni olması gibi nedenlerle, bu bölgelerde kapsamlı dönüşüm programlarının hayata geçirilmesi sınırlı kalıyor. Ayrıca, hukuki süreçlerin de dönüşümü yavaşlatan önemli bir etken olduğu belirtiliyor. Halihazırda 5 farklı ilçede devam eden 43 dava, yürütülen dönüşüm projelerini doğrudan olumsuz etkileme potansiyeli taşıyor.
Bu haberi nasıl buldunuz?