Evlilikte Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır? Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Nedir?

Bu tarihten önce Türkiye'de 'mal ayrılığı' sistemi geçerliydi. Söz konusu sistemde her eş, kendi üzerine kayıtlı olan malın tek sahibi sayılıyordu. Evlilik birliğinin sona ermesi durumunda, eşlerden biri diğerinin üzerine kayıtlı mallar üzerinde herhangi bir hak talep edemiyordu. Bu durum özellikle çalışmayan veya mal varlığı eşi adına kayıtlı olmayan tarafların mağduriyetine yol açıyordu.

2002 yılındaki yasal düzenlemeyle birlikte Türkiye, mal rejimi konusunda Avrupa ülkelerinde yaygın olarak uygulanan sistemlere benzer bir yapıya geçiş yaptı. Edinilmiş mallara katılma rejimi, evlilik süresince eşlerin birlikte edindiği malların, evliliğin sona ermesi halinde eşit şekilde paylaşılmasını öngörüyor.

Yeni düzenlemeye göre mallar iki ana kategoriye ayrılıyor: kişisel mallar ve edinilmiş mallar. Kişisel mallar; evlilikten önce sahip olunan mal varlıkları, miras yoluyla intikal eden mallar ile bağış yoluyla elde edilen mallardan oluşuyor. Bu mallar, evlilik sona erse dahi paylaşıma konu olmuyor ve sahibinde kalmaya devam ediyor.

Edinilmiş mallar ise evlilik süresi boyunca çalışma karşılığı elde edilen gelirler, bu gelirlerle satın alınan taşınmazlar, araçlar ve diğer mal varlıkları ile sosyal güvenlik kurumlarından elde edilen tazminatları kapsıyor. Boşanma, ölüm veya mal rejiminin diğer nedenlerle sona ermesi durumunda, edinilmiş mallar eşler arasında eşit olarak paylaştırılıyor.

Uygulamada mal rejiminin tasfiyesi sürecinde, eşlerin üzerine kayıtlı tüm mal varlıkları tek tek incelenerek kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı olduğu tespit ediliyor. Bu süreçte özellikle gayrimenkul alımlarında kullanılan kaynağın niteliği büyük önem taşıyor. Örneğin evlilik öncesi birikimlerle alınan bir ev kişisel mal sayılırken, evlilik süresince elde edilen gelirle satın alınan taşınmaz edinilmiş mal kapsamına giriyor.

Hukuk uzmanları, çiftlerin isterlerse noter huzurunda düzenleyecekleri mal rejimi sözleşmesiyle, kanunda belirlenen edinilmiş mallara katılma rejimi yerine mal ayrılığı veya paylaşmalı mal ayrılığı gibi farklı rejimleri de seçebildiğini belirtiyor. Böyle bir sözleşme yapılmadığı takdirde, evlilik otomatik olarak edinilmiş mallara katılma rejimine tabi oluyor.

Boşanma davalarında mal paylaşımı, genellikle en çok ihtilaf yaşanan konuların başında geliyor. Taşınmaz, araç, banka hesapları ve diğer mal varlıklarının hangi kategoriye girdiğinin tespiti, dava süreçlerinin uzamasına neden olabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, evlilik öncesinde ve sonrasında yapılan mal alımlarına ilişkin belgelerin saklanmasının, olası bir mal paylaşımı sürecinde büyük kolaylık sağlayacağına dikkat çekiyor.