Piyasalarda Beklenen Canlanma: Birinci El Konut Satışları Mart Ayında Duruldu
Konut sektöründe, özellikle birinci el satışlar özelinde Mart ayında piyasaların beklediği hareketlilik yaşanmadı. Tarihsel verilere göz atıldığında…
Konut sektöründe, özellikle birinci el satışlar özelinde Mart ayında piyasaların beklediği hareketlilik yaşanmadı. Tarihsel verilere göz atıldığında, 2013 yılından bu yana Mart ayında kaydedilen en yüksek satış adedi 2017 yılında 61.124 olarak gerçekleşmişti. Son 13 yılın Mart ayı ortalaması genellikle 45.000 ile 46.000 adet civarında seyrederken, 2026 yılı Mart ayında 35.725 adetlik satışla bu ortalamanın belirgin bir şekilde altında kalındığı görülüyor. 2022 yılındaki olağanüstü artış haricinde, son yedi yıllık periyotta birinci el konut satışlarının 35.000 ile 38.000 adet aralığında sabitlendiği dikkat çekiyor.
İpotekli Satışlarda Kısmi Yükseliş Sinyalleri
Satış hacminin genel olarak düşük seyretmesine rağmen, özellikle ipotekli (kredili) konut alımlarında bir canlanma belirtisi gözlemleniyor. 2026 yılı Mart ayında mortgage kullanım oranının %9 ile son dönemin en düşük seviyesine inmiş olması, bu durumun bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Ancak aynı ayda 6.034 adet ipotekli satışın gerçekleşmesi, bu verinin son iki yılın en yüksek rakamı olduğunu ortaya koyuyor. Bu ivmelenme, önümüzdeki süreçte kredili konut satışlarında olumlu bir seyir izlenebileceğine dair bir işaret olarak yorumlanıyor.
Finansman Modelleri ve Yeni Yaklaşımlar
GPPS Platformu tarafından yapılan değerlendirmeler, mevcut birinci el konut satışlarındaki ivmenin artırılmasında katılım finansman modellerinin potansiyelinin henüz tam olarak kullanılmadığını ortaya koyuyor. Platformun yetkililerinden Bilge Özdemir, özellikle alt ve orta gelir grubuna yönelik projelerin finansmanında bu tür modellerin daha etkin hale getirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ayrıca, geleneksel kooperatifçilik sistemlerinin modern bir vizyonla yeniden canlandırılmasının, sektöre yeni bir soluk getirebileceği önerisi dile getiriliyor.
Yabancıya Satışlardaki Düşüş ve Cari Açık Etkisi
2017 yılında vatandaşlık kazanımı yoluyla konut edinme uygulamasının başlamasından bu yana, yabancıya yapılan konut satışlarında Mart ayı bazında en düşük rakam 2026 yılında kaydedildi. Mart 2026'da 1.353 adet olarak gerçekleşen yabancı satış adedi, son dokuz yılın en düşük seviyesi olma özelliği taşıyor. Bu düşüşün etkileri özellikle büyük şehirlerde daha belirgin:
- •İstanbul, son on yılın en düşük Mart ayı yabancı satış rakamına ulaştı.
- •Antalya, İzmir ve Ankara gibi önemli merkezler, son on yılın en düşük ikinci Mart ayı yabancı satışlarını tecrübe ediyor.
Bilge Özdemir, yabancıya konut satışlarının artık bir "ihracat kalemi" olmaktan çıkarak, ülkenin dış alım ile iç satışları arasındaki dengesizliği, yani cari açığı artırıcı bir faktöre dönüştüğünü vurguluyor. Bu durumun, mevcut politikaların acilen gözden geçirilmesini gerektirdiğini ifade ediyor.
Raporlamada Şeffaflık Talebi
GPPS Platformu, yabancıya yapılan konut satışlarına ilişkin verilerin daha net anlaşılabilmesi için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından sunulan raporlarda "birinci el" ve "ikinci el" konut ayrımının mutlaka yapılmasını talep ediyor. 1.353 adetlik toplam satışın ne kadarının yeni konut projelerinden kaynaklandığının bilinmesi, vatandaşlık uygulamasının sektöre sağladığı katkının hedeflenen amaca ulaşıp ulaşmadığının değerlendirilmesi açısından büyük önem taşıyor.
Bu haberi nasıl buldunuz?