Sığınaklar Depo Olarak Kullanılabilir mi? Yargıtay'dan Önemli Bir Karar!

Türkiye'deki yapılaşma süreçlerinde, imar mevzuatının belirlediği kurallar gereği belirli bir büyüklüğün üzerindeki yapılar için sığınak inşa etme zorunluluğu bulunmaktadır. Bu zorunluluk, sığınakların hangi projelerde ne kadar alan kaplayacağı ve teknik özelliklerinin ne olması gerektiği gibi detayları da kapsayan "Sığınak Yönetmeliği" ile düzenlenmiştir.

İlgili mevzuat uyarınca, belediyeler veya yetkilendirilmiş diğer idareler, yapı ruhsatı düzenlerken projelerde sığınak alanının ayrıldığını denetlemekle yükümlüdür. Benzer şekilde, bir yapının inşaat süreci tamamlandığında ve diğer tüm bölümleri kullanıma hazır hale geldiğinde dahi, yapı kullanma izin belgesi (iskân) verilebilmesi için sığınağın da amacına uygun olarak kullanıma hazır olması şarttır. Sığınaklar, anayapının bir parçası olarak kabul edilir ve asla özel mülkiyete konu olamaz, tapuya şerh edilemez ve belirlenen amacı dışında bir amaçla kullanılamazlar.

Bu genel prensipler ışığında, apartmanların bodrum katlarında yer alan sığınakların ticari amaçla kiralanması veya depo gibi farklı amaçlarla kullanılması da söz konusu olamaz. Ancak, bu konuda yaşanan bir uyuşmazlık, Yargıtay'ın emsal niteliğinde bir kararla konuya netlik getirmesine neden olmuştur. 1968 yılında yapılan bir apartmanda, o dönemin sakinlerinin aldığı ortak bir kararla, mimari projede ortak alan olarak belirlenen hizmetli odası, sığınak ve kömürlük birleştirilerek mesken olarak kiraya verilmişti. Bu durum, yıllar sonra binaya daire satın alıp yerleşen yeni bir mal sahibi tarafından şikayet konusu edildi.

2014 yılında apartmana taşınan vatandaşın itirazı üzerine Yargıtay'a intikal eden olayda, davacı taraf sığınakta kiracı olarak oturanların binayı boşaltmasını talep etti. Dava, 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde ele alındı. Mahkeme, 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 4. maddesine dayanarak, tadilat projesi yapılmamış bir sığınağın hala ortak alan niteliğinde olduğunu belirtti. Ayrıca, 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 13. maddesi de dikkate alınarak, davalı bina sakinlerinin ortak alana müdahalesinin önlenmesine karar verildi. Mahkeme, dava konusu olan ve kiraya verilen sığınağın 30 gün içinde boşaltılmasına, aksi takdirde zorla tahliye edilmesine hükmetti. Bu karara karşı davalı tarafından temyiz yoluna başvurulsa da, Yargıtay, yerel mahkemenin kararının yasalara ve usule uygun olduğuna kanaat getirerek, müdahalenin menine ve sığınağın boşaltılmasına ilişkin kararı oy birliği ile onadı.

Yargıtay'ın bu kararı, sığınakların kesinlikle ortak alan niteliğinde olduğunu ve amacının dışında kullanılamayacağını bir kez daha vurgulamaktadır. Bu tür alanların kiralanması veya depo gibi başka amaçlarla kullanılması yasalara aykırıdır ve bu tür müdahalelerin önlenmesi mümkündür.