İşyerlerinin Önündeki Kaldırımlar: Kim, Neler Yapabilir?

Antalya Barosu'ndan deneyimli Avukat Muhammed Sincar, şehirlerimizin cadde ve sokaklarında sıkça karşılaştığımız bir manzaraya dikkat çekiyor: Dükkan önlerinin veya bina girişlerinin zincir, duba, beton gibi engellerle kapatılması. Av. Sincar, bu tür uygulamaların hukuki boyutunu ve sınırlarını net bir şekilde ortaya koyuyor.

Bir alanın özel mülk mü yoksa kamuya ait bir yer mi olduğu, bu tür engelleme durumlarının yasal olup olmadığını belirleyen temel unsurdur. Eğer söz konusu park alanları veya bina çevresindeki yerler, Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında taşınmaza ait özel alanlar ise, bu alanlardaki tüm tasarruf hakkı ilgili binanın kat maliklerine aittir. Bu durumda kat malikleri, bu alanları kendi kullanımlarına ayırabilir, tüm apartman sakinlerine tahsis edebilir, yabancı araçların girişini engelleyebilir ve hatta ücretlendirme yoluna gidebilirler. Ancak, bu durum kamusal alanlar için geçerli değildir.

Bununla birlikte, dükkanların önündeki kaldırımlar, cadde kenarları gibi kamusal alanlar söz konusu olduğunda durum tamamen değişmektedir. Bu tür yerlerde tüm vatandaşların eşit yararlanma hakkı bulunmaktadır. Bu nedenle, apartman sakinleri veya işyeri sahipleri tarafından bu alanların kullanımının kısıtlanması yasal olarak mümkün değildir. Av. Sincar, özellikle işyerlerinin önlerine reklamlı dubalar, mantarlar veya zincirler konularak park yasağı getirilmesinin yaygın bir yanlış olduğunu belirtiyor. Bu tür engellemeler, ilgili kişilerin yetkisi dışında olduğu gibi, kamusal alanın izinsiz bir şekilde sınırlandırılması da suç teşkil etmektedir.

Kabahatler Kanunu uyarınca, izinsiz olarak kamu alanlarına konulan tabela, duba gibi unsurlar cezai işlem gerektirir. Bu tür bir kısıtlamanın tek yasal yolu, ilgili kişilerin haklı gerekçelerle belediyeye başvurarak gerekli izinleri alması ve öngörülen işgaliye vergisini ödemesidir. Bu şartlar sağlandığında, söz konusu alanların belirli bir süre için tasarrufuna izin verilebilir. Park yasağı, yangın musluğu bölgesi gibi nedenlerle park kısıtlaması olmayan tüm sokaklardaki araç park alanlarını eşit şekilde kullanma hakkına sahip vatandaşların bu hakkının kısıtlanması, hem yasalara hem de sosyal devlet anlayışına aykırıdır. Bu nedenle, izinsiz bir şekilde bu alanları dubalarla kapatan esnaflar hakkında kolluk kuvvetlerine başvurularak Kabahatler Kanunu kapsamında cezai işlem talep edilebilir.