Komşuluk Hukukunda Balkon ve Ortak Alan Kullanımı: Bilmeniz Gerekenler

Modern yaşamın getirdiği apartman ve siteleşme olgusu, ne yazık ki komşuluk ilişkilerinde bazı gerilimlere yol açabilmektedir. Bu durum, özellikle ortak yaşam alanlarının kullanımı ve kişisel tercihlerin komşuları etkileyebileceği durumlarda daha belirgin hale gelmektedir. Balkonlardan çöp atılması, halı silkeleme, balkon yıkama suyuyla komşuyu rahatsız etme, evcil hayvan besleme veya çamaşır asma gibi konular, apartman sakinleri arasında sıkça tartışılan ve anlaşmazlıklara neden olabilen meselelerdir.

Evcil hayvanların yaşam alanlarına dahil edilmesi, apartman yaşamında önemli bir gündem maddesi haline gelmiştir. Kiraz'ın da belirttiği gibi, bu konudaki düzenlemeler genellikle yönetim planlarında yer alır. Eğer bir apartman veya site yönetim planında "hayvan beslenemez" gibi bir madde bulunuyorsa, kiracı veya ev sahibi olsun, bu kurala uymak zorunludur. Aksi takdirde, rahatsızlık bildiren bir komşunun şikayeti üzerine kira sözleşmesinin feshedilmesi ve hatta daireden tahliye edilme gibi yaptırımlarla karşılaşmak mümkündür. Ali Güvenç de bu noktaya dikkat çekerek, yeni bir konuta taşınmadan önce yönetim planının incelenmesi ve evcil hayvan besleme konusundaki durumun mutlaka öğrenilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu tür bir karar maddesi varsa, taşınma sonrası olası bir tahliye riski göz ardı edilmemelidir.

Balkonların kapatılması, apartmanların dış cephelerini ve mimari bütünlüğünü etkilediği için Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) kapsamında özel bir düzenlemeye tabidir. KMK'nın 19. maddesi, tüm kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ana gayrimenkulün ortak alanlarında herhangi bir inşaat, onarım, tesis yapma veya dış cephe rengini değiştirme gibi eylemlerde bulunulamayacağını açıkça belirtmektedir. Bu madde, balkon kapatma gibi eylemlerin ortak alana müdahale niteliği taşıdığını ve bu nedenle tüm komşuların onayını gerektirdiğini ortaya koymaktadır.

Balkonlardan halı veya kilim silkelemek, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında huzur ve sükunu bozma ve başkasının malını kirletme suçları kapsamına girebilir. Bu tür bir eylem için 3 aydan 3 yıla kadar hapis cezası talebiyle dava açılabileceği unutulmamalıdır. Diğer yandan, balkon yıkama konusunda ise günümüzde kapalı gider boruları gibi çözümlerle komşuları rahatsız etmeden balkon temizliği yapmak mümkün hale gelmiştir. Ancak yine de, diğer komşuların balkonlarını veya pencerelerini kirletecek şekilde yapılan balkon yıkamaları yasaktır. Balkona çamaşır asma konusunda ise, apartman yönetim planında aksi yönde bir karar alınmadığı sürece, alt kat komşunun balkonunu veya camlarını ıslatmayacak ve rahatsız etmeyecek şekilde çamaşır asılmasına müsaade edilmektedir. Bu kurallara uyulmaması durumunda, uyarıların ardından hapis, para cezası veya konuttan tahliye gibi yaptırımlar uygulanabilmektedir.