Eski Binalarda Konfor Devrimi: Asansör Eklemek Artık Hayal Değil!

Eski apartmanlarda yaşayanlar için merdivenler zamanla yorucu bir engel haline gelebilir. Özellikle yaşlı bireyler, engelli sakinler veya sadece günlük yaşamı kolaylaştırmak isteyenler için asansör, adeta bir lüks olmaktan çıkıp temel bir ihtiyaç noktasına ulaşmıştır. Peki, binanın orijinal projesinde asansör bulunmasa bile, bu konforu sonradan eklemek mümkün mü? Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK), bu konuda önemli bir kapı aralayarak, binalara sonradan asansör eklenmesinin önünü açıyor. Bu gelişme, hem komşuluk ilişkilerini hem de yaşam alanlarının genel konforunu doğrudan etkileyecek nitelikte.

Yasal Çerçeve: KMK'nın "Yenilik ve İlaveler" Düzenlemesi

Bir apartmanda asansörün olmayışı, o yapının kaderi olarak görülmemeli. Kat Mülkiyeti Kanunu'nun (KMK) 42. maddesinde yer alan "Yenilik ve İlaveler" başlıklı düzenleme, mevcut ortak alanların kullanımını iyileştirecek veya bu alanlardan elde edilen faydayı artıracak her türlü iyileştirmenin, kat maliklerinin ortak kararıyla hayata geçirilebileceğini açıkça belirtiyor. Bu madde, asansör gibi yaşam kalitesini yükselten uygulamalar için hukuki bir zemin hazırlamaktadır.

Karar Süreci: Çoğunluğun Sesi Yeterli Olabilir

Asansör eklenmesi konusunda en çok merak edilen ve tartışılan hususlardan biri de karar alma sürecinde aranan oy oranıdır. Konuyla ilgili uzmanlar, asansörün "faydalı bir yenilik" olarak değerlendirildiğini vurguluyor. Bu bağlamda, tüm kat maliklerinin oy birliğine gerek duyulmuyor. Yapılacak asansör projesi için kat maliklerinin yarıdan fazlasının (sayı ve arsa payı çoğunluğu, yani %51) onay vermesi, kurulum için yeterli hukuki çoğunluğu sağlamaktadır. Örneğin, 10 daireli bir apartmanda, 6 kat malikinin projeye destek vermesi, asansörün inşa sürecini başlatmak için yeterli bir adımdır. Ancak unutulmamalıdır ki, asansörün eklenebilmesi için binanın mevcut mimari yapısının buna elverişli olması ya da gerekli proje değişikliklerinin oy çokluğuyla kabul edilmesi gerekmektedir.

Masraf Paylaşımı ve Gürültü Sorununa Çözümler

Asansör kurulumunda bir diğer önemli gündem maddesi ise masrafların kimler tarafından karşılanacağıdır. Bina değerini artıran ve konfor sağlayan bu "zorunlu ve faydalı" unsurun maliyetine, aksine bir karar alınmadığı sürece tüm kat malikleri, arsa payları oranında katılmakla yükümlüdür. Bu durum, zemin katta yaşayan kat malikleri için de geçerlidir. Öte yandan, apartmanlarda sonradan eklenen asansörlerin mekanik aksamından kaynaklanan sesler, özellikle üst katlarda yaşayanlar için ciddi bir rahatsızlık kaynağı olabilir. Bu tür gürültü sorunlarıyla karşılaşıldığında, sakinlerin yasal hakları bulunmaktadır. İlk adım olarak, yönetimden yalıtım talebinde bulunulabilir. Eğer bu talep karşılanmazsa veya yetersiz kalırsa, Sulh Hukuk Mahkemesi'ne 1 ay içinde itiraz hakkı mevcuttur. Mahkeme, gürültünün "tahammül sınırlarını aştığını" tespit ederse, yalıtım yapılması yönünde karar verebilir ve bu masraf da yine tüm kat malikleri arasında paylaştırılır. Gayrimenkul hukukundaki bu tür bilgileri bilmek, hem komşuluk ilişkilerini sağlıklı tutmak hem de sahip olduğunuz mülkün değerini ve yaşam kalitenizi korumak açısından büyük önem taşır.